55 jaar sterren kijken vanaf de Rijswijkse Sterrenwacht

Al 55 jaar biedt de Rijswijkse Sterrenwacht bezoekers een unieke blik op de sterrenhemel. De sterrenwacht, gevestigd op het dak van de Jupiterflat aan de Petronella Voûtestraat, viert dit bijzondere jubileum tijdens de Landelijke Zonnekijkdag. Wethouder Marc Weterings brengt daarbij een bezoek aan de hoogst gelegen publiekssterrenwacht van Nederland, die al sinds de officiële opening in 1971 een vertrouwde plek is voor sterrenliefhebbers.

“Ik ben onder de indruk van jullie kennis,” vertelde Weterings tijdens zijn bezoek. “Het is belangrijk dat meer mensen hiermee kennismaken.” Al 55 jaar organiseert de sterrenwacht activiteiten op het gebied van sterrenkunde en ruimtevaart. Dat varieert van cursussen voor beginners en thema-avonden tot open dagen tijdens de Landelijke Sterrenkijkdagen, de Nacht van de Nacht en de Wetenschapsweek.

Amateurastronomen
“Tijdens de Landelijke Zonnekijkdag kan het publiek veilig door speciale zonnetelescopen naar de zon kijken en onze dichtstbijzijnde ster uitgebreid observeren. Bij gunstige omstandigheden zijn zonnevlekken goed zichtbaar en geven vrijwilligers uitleg over de meest recente ontwikkelingen in de sterrenkunde”, legt Bart Stolte van de Sterrenwacht uit. De zon staat gemiddeld op een afstand van ongeveer 149,6 miljoen kilometer van de aarde. Het zonlicht doet er circa 8 minuten en 20 seconden over om de aarde te bereiken. Wie naar de zon kijkt, ziet haar dus zoals zij ruim acht minuten eerder was.

Reeks van Apollo-missies
De totstandkoming van de sterrenwacht hangt nauw samen met de beroemde Apollo-missies. Tussen 1967 en 1972 werden zeventien Apollo-missies uitgevoerd, waarvan elf bemand. Vooral de reizen naar de maan spraken wereldwijd tot de verbeelding. Ook in Rijswijk werden de ontwikkelingen op de voet gevolgd. Bart Stolte: “Op kerstavond 1968 vloog Apollo 8 als eerste bemande missie rond de maan. Vrijwel gelijktijdig werd bij de nieuwbouw van de flats in Steenvoorde het hoogste punt bereikt. Tijdens die feestelijke bijeenkomst ontstond het idee om boven op één van de flats een sterrenwacht te bouwen, zodat bewoners zelf de sterrenhemel en toekomstige ruimtevluchten konden volgen”. Om zo min mogelijk hinder te ondervinden van straatverlichting en grondmist werd gekozen voor het dak van de nog in aanbouw zijnde Jupiterflat. In 1971 opende burgemeester Archibald Bogaardt officieel de sterrenwacht. De sterrenwacht groeide uit tot een van de eerste publiekssterrenwachten van Nederland.

Zonnewijzer aan het Planetenpad
In de loop der jaren organiseerde de sterrenwacht talloze publieksavonden, groepsbezoeken, cursussen, schoolactiviteiten, waarneemavonden, telescoopbouw en astrofotografie. De vier galerijflats dragen de namen Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus en staan daarom bekend als de Planetenflats. Op de lifttorens zijn verlichte afbeeldingen van de betreffende planeten aangebracht, die ’s avonds goed zichtbaar zijn. Stolte: “Vlakbij ligt het Planetenpark in het Hoekpolderpark. Via het Planetenpad wandelen bezoekers langs schaalmodellen van de planeten van ons zonnestelsel. Ook staat er een bijzondere zonnewijzer waarmee de tijd met behulp van de stand van de zon kan worden afgelezen”.

Uitzicht over de regio
De stichting wil bezoekers op een toegankelijke en enthousiaste manier kennis laten maken met sterrenkunde: een fascinerende wetenschap én een boeiende hobby. “Bezoekers kunnen door de grote telescoop in de koepel kijken en ontdekken hoe astronomische waarnemingen worden gedaan. Door de hoge ligging biedt het dakterras een fraai uitzicht over de regio”, aldus Bart Stolte.
Wanneer het bewolkt is, worden alternatieve programma’s verzorgd, zoals presentaties over het zonnestelsel en uitleg over de werking van telescopen. Meer informatie is te vinden op www.sterrenwachtrijswijk.nl.

Foto: Wethouder Marc Weterings bekijkt tijdens de Landelijke Zonnekijkdag door een speciale telescoop de zon. (Foto: Robert Heijdemann)