Enschede is de eerste gemeente in Nederland die een lokaal fatbikeverbod invoert. Tijdens bepaalde dagdelen mogen fatbikes in de binnenstad niet meer rijden. Alleen gemeentelijke boa’s kunnen boetes uitschrijven; politie en Openbaar Ministerie zien juridische obstakels. Een overtreding kan een boete van 115 euro tot gevolg hebben.
Nu rijst de vraag of een vergelijkbare maatregel ook in Rijswijk gewenst is. De partijen van de gemeenteraad van Rijswijk werden gevraagd wat zij hiervan vinden en of een lokaal fatbikeverbod hier een optie zou zijn.
Overlast en veiligheidsrisico’s als reden voor verbod
De gemeente Enschede heeft aangegeven dat het verbod is ingevoerd vanwege meldingen van gevaarlijk rijgedrag in de binnenstad. Volgens de woordvoering van de gemeente gaat het om veel te hard rijden, stunten en intimiderend gedrag richting winkelend publiek. Tegen Feel Good Radio zei de gemeente: “Onderzoek online en in de binnenstad liet zien dat respectievelijk 90 procent en 75 procent daadwerkelijk overlast ervaart van het rijgedrag. Met een tijd- en plaatsgebonden inrijverbod denken we daar iets aan te kunnen doen. Er is veel interesse van andere gemeenten. Zowel regionaal als landelijk. Ook met Amsterdam hebben we contact. Het toont in ieder geval aan dat het een breedgedragen maatschappelijk probleem is.”
Wij. Rijswijk: handhaaf bij gevaarlijk gedrag
Fractievoorzitter Danny van Dam van Wij. Rijswijk vindt dat vooral gevaarlijk gedrag moet worden aangepakt. “Als iemand met een fatbike veel te hard rijdt of met een opgevoerde fatbike op het fietspad rijdt, moet daar stevig op worden gehandhaafd. Wie anderen in gevaar brengt, moet daarvoor worden beboet.”
Het probleem zit volgens Van Dam in het gedrag op de weg. “In veel gevallen gaat het om opgevoerde fatbikes die eigenlijk als bromfiets gezien zouden moeten worden, maar toch op het fietspad rijden. Dat zorgt voor gevaarlijke situaties, zeker op drukke plekken in de stad.”
Rijswijks Belang: focus op regels en capaciteit
Marc Weterings van Rijswijks Belang benadrukt dat het niet om de fatbike zelf gaat. “Wanneer verkeersregels worden genegeerd, er te hard wordt gereden of andere weggebruikers in gevaar worden gebracht, ontstaan onveilige situaties. Dat heeft niets met het type fiets te maken, maar met gedrag.”
Volgens Weterings vraagt dit om duidelijke regels en consequente handhaving. “Daarvoor is het wel nodig dat handhavers en politie voldoende capaciteit hebben. Helaas is die er op dit moment onvoldoende.”
Beter voor Rijswijk: gerichte aanpak en voorlichting
Alice Prenger van Beter voor Rijswijk noemt de overlast een groeiend probleem. “In verschillende wijken ontvangen wij signalen van bewoners over hoge snelheden, jonge bestuurders en situaties waarbij verkeersregels worden genegeerd.”
Fatbikes zijn volgens haar op zichzelf niet het probleem. “Het probleem ontstaat wanneer ze worden opgevoerd of gebruikt zonder rekening te houden met andere weggebruikers. Vooral wanneer zeer jonge bestuurders met hoge snelheid over stoepen en fietspaden rijden, ontstaan er onveilige situaties.”
De partij pleit daarom voor een gerichte aanpak: hoge boetes bij misstanden, extra handhaving, controles op snelheid en technische aanpassingen, en voorlichting op scholen. “Bewoners moeten zich veilig kunnen voelen op straat en op het fietspad. Fatbikes kunnen prima onderdeel zijn van moderne mobiliteit, maar dan moeten de regels wel worden nageleefd.”
GroenLinks-PvdA: gevaar voor kwetsbare groepen
Gijs van Malsen van GroenLinks-PvdA noemt een verbod een gevaarlijk plan. “Natuurlijk wil je overlast tegengaan, maar dit treft vooral bepaalde groepen extra hard, zoals jongeren, maaltijdbezorgers en mensen met een kleinere portemonnee. Fatbikes zijn vaak goedkoper dan andere elektrische fietsen.”
Volgens hem is handhaving belangrijker dan een specifiek verbod. “Het zou beter zijn om alle fietsen in winkelgebieden te weren, zoals in De Bogaard, en overlast aan te pakken met handhaving, niet met boetes en discriminerende regels. Dat lijkt ons adequaat.”
CDA Rijswijk: overlast beperken en toezicht aanscherpen
Helma van Schie van het CDA erkent dat fatbikes ook in Rijswijk voor overlast zorgen. “Bijvoorbeeld in winkelcentrum De Bogaard. Overlast is niet aanvaardbaar. Wij willen een wettelijke maatregel om de overlast te beperken en om de veiligheid van de fatbiker te waarborgen.”
Ze pleit voor meer BOA’s en verscherpt toezicht. “Als de overlast blijft en de Enschedese maatregel werkt, kan een verbod een optie worden.”
VVD Rijswijk: veilige zones en direct beboeten
Jordy Loof van de Rijswijkse VVD begrijpt de frustratie van inwoners over onveilig gedrag. “Ook bestuurders van fatbikes kunnen zich gewoon aan de regels houden. Wij willen fatbikevrije zones in winkelgebieden.”
De VVD zet in op directe handhaving. “Vorig jaar is al een motie van ons aangenomen waarin we aangeven dat harder moet worden opgetreden tegen overlast van onder andere fatbikes in De Bogaard en de Herenstraat. Geen waarschuwingen, maar meteen beboeten. We zijn benieuwd naar de ervaringen uit Enschede. Het nieuwe kabinet wil in de toekomst fatbikevrije zones mogelijk maken. Daar kijken we naar uit.”
D66 Rijswijk: veiligheid voor voetgangers voorop
Elze Woudstra van D66 Rijswijk benadrukt dat veilig verkeer belangrijk is en dat voetgangers de ruimte moeten krijgen. “Veilig verkeer doet er toe. De snelheid van E-bikes en fatbikes zorgt voor overlast, ook door het gedrag. Dat moet echt anders. We delen de ruimte met elkaar en die is niet van wie de snelste is. De pilots in Amsterdam en nu Enschede zijn zeker interessant voor Rijswijk. Met liefst een landelijke registratie en helmplicht.”
“Voetgangers hebben ruimte en voorrang nodig. Bogaard stadscentrum heeft een wandelgebied. Dat betekent ook handhaven als je er wel fietst, en zeker als het hard gaat. D66 Rijswijk wil ook actie op de Herenstraat, met een echt wandelgebied zodat het veilig is voor voetgangers jong en oud.”