Kadernota 2026: politieke partijen zoeken balans tussen investeren, financiële zekerheid en leefbaarheid

De behandeling van de Kadernota 2026 laat zien dat de gemeenteraad van Rijswijk op veel onderwerpen dezelfde ambitie deelt, maar daar verschillende politieke keuzes tegenover zet. Vrijwel alle fracties willen een veilige, leefbare en financieel gezonde gemeente, maar verschillen van mening over de vraag waar de beschikbare middelen de komende jaren het beste kunnen worden ingezet. Thema’s als woningbouw, veiligheid, bestaanszekerheid, groen, verkeer, gezondheid en jongeren keren in vrijwel alle bijdragen terug.

Investeren of financiële buffers versterken
Een van de belangrijkste discussiepunten tijdens het debat is de manier waarop de gemeente met haar financiële ruimte moet omgaan. PRO Rijswijk vindt dat de gemeente de ruime reserves actiever moet inzetten voor investeringen in groen, klimaat, verkeersveiligheid, cultuur en sociale voorzieningen. Volgens de partij heeft geld alleen waarde wanneer het daadwerkelijk wordt gebruikt om de stad beter te maken. Daar tegenover staan partijen als de VVD, het CDA, Rijswijks Belang, Beter voor Rijswijk en Forum voor Democratie, die eveneens ruimte zien voor investeringen, maar nadrukkelijk wijzen op het belang van gezonde reserves en een solide financiële positie. Volgens deze partijen moet de gemeente voorbereid blijven op toekomstige financiële onzekerheden vanuit het Rijk. D66 kiest een middenpositie. De partij ziet gezonde gemeentefinanciën als voorwaarde om juist te kunnen blijven investeren in een inclusieve, duurzame en sociale gemeente.

Woningbouw moet samengaan met voorzieningen
Vrijwel alle partijen erkennen dat Rijswijk de komende jaren verder groeit. Die groei mag volgens de raad niet ten koste gaan van de leefbaarheid. D66, CDA, Wij. Rijswijk, Beter voor Rijswijk en de VVD benadrukken dat nieuwe woningen alleen succesvol zijn wanneer tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in scholen, sportvoorzieningen, zorg, openbaar groen, bereikbaarheid en ontmoetingsplekken. Ook het behoud van betaalbare woningen voor starters, senioren en mensen met een maatschappelijk beroep krijgt bij meerdere partijen aandacht.

Veiligheid in brede zin
Veiligheid vormt voor vrijwel iedere fractie een speerpunt. Rijswijks Belang, VVD en CDA willen blijven investeren in handhaving, boa’s, cameratoezicht en de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast vragen meerdere partijen aandacht voor verkeersveiligheid. PRO wil onderzoek naar gevaarlijke kruispunten, Beter voor Rijswijk pleit voor een gemeente brede inventarisatie van oversteekplaatsen en Wij. Rijswijk wil bewoners nadrukkelijker betrekken bij verkeersknelpunten in hun wijk. DENK-PGenR legt de nadruk op preventie. Volgens de partij ontstaat verkeersveiligheid vooral door een slimme inrichting van de openbare ruimte en niet uitsluitend door handhaving of boetes. Forum voor Democratie kijkt juist kritisch naar het huidige mobiliteitsbeleid en wil af van het STOMP-principe, omdat automobilisten volgens de partij weer gelijkwaardig moeten worden behandeld.

Meer aandacht voor jongeren en gezondheid
Jongeren vormen een belangrijk thema tijdens het debat. Beter voor Rijswijk en Wij. Rijswijk vinden dat jongeren nadrukkelijker moeten worden betrokken bij gemeentelijk beleid. Rijswijks Belang wil onderzoeken of een pumptrack kan worden aangelegd als ontmoetingsplek, terwijl D66 inzet op betaalbare woningen, sport, cultuur en techniekonderwijs. Ook gezondheid komt regelmatig terug. D66 en Beter voor Rijswijk spreken hun zorgen uit over de dalende vaccinatiegraad. PRO vraagt aandacht voor het toenemende gebruik van vapes onder basisschoolleerlingen en wil preventieve voorlichting. CDA legt de nadruk op preventieve jeugdzorg en een sterke sociale omgeving voor kinderen.

Sociale samenhang en bestaanszekerheid
Vrijwel alle partijen vinden dat de gemeente oog moet houden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. DENK-PGenR noemt bestaanszekerheid het fundament van goed gemeentelijk beleid en waarschuwt voor bezuinigingen die kwetsbare inwoners kunnen raken. De partij vraagt aandacht voor armoedebestrijding, kinderarmoede, alleenstaande ouders, begeleiding van statushouders en gelijke behandeling. Ook PRO en D66 zetten in op maatschappelijke ondersteuning, onder meer via ruilwinkels en andere lokale initiatieven. CDA richt zich op preventie en het versterken van gezinnen en buurten. Rijswijks Belang en Beter voor Rijswijk vragen daarnaast extra waardering voor mantelzorgers en vrijwilligers en willen blijven investeren in ontmoetingsplekken om eenzaamheid tegen te gaan. Forum voor Democratie kiest juist voor een andere benadering. De partij pleit voor een overheid die zich neutraal opstelt, geen specifiek inclusiebeleid voert en inwoners zoveel mogelijk gelijk behandelt zonder onderscheid tussen verschillende doelgroepen.

Groen, klimaat en leefomgeving
Ook over de leefomgeving bestaan duidelijke verschillen. PRO en D66 willen extra investeren in klimaatadaptatie, biodiversiteit en meer groen in de stad. Volgens beide partijen zijn deze investeringen noodzakelijk om Rijswijk leefbaar te houden in een veranderend klimaat. Andere partijen onderschrijven eveneens het belang van een aantrekkelijke leefomgeving, maar leggen vaker de nadruk op onderhoud, uitvoerbaarheid en financiële haalbaarheid.

Ondernemen, cultuur en bereikbaarheid
Verschillende fracties vragen aandacht voor de lokale economie. De VVD wil ondernemers meer ruimte geven, onder meer via ruimere terrasmogelijkheden, en stelt voor een jaarlijkse Rijswijk Run te organiseren. Rijswijks Belang wil nieuwe ondernemers beter wegwijs maken binnen de gemeente met een welkomstpakket. Ook cultuur krijgt aandacht. PRO ziet cultuur als middel om eenzaamheid tegen te gaan, terwijl Rijswijks Belang de financiële toekomst van Museum Rijswijk wil versterken. Beter voor Rijswijk wil daarnaast dat meer schoolkinderen kennismaken met het bunkercomplex in Park Overvoorde en de lokale geschiedenis.

Politieke verschillen, gezamenlijke ambitie
Hoewel de politieke accenten duidelijk verschillen, laat het debat over de Kadernota zien dat de gemeenteraad op veel hoofdlijnen dezelfde ambities deelt. Vrijwel alle partijen willen een veilige, financieel gezonde en aantrekkelijke gemeente waarin voldoende woningen worden gebouwd, de openbare ruimte op orde is en inwoners kunnen rekenen op goede voorzieningen. De verschillen zitten vooral in de rol die de gemeente daarbij moet spelen. Waar partijen als PRO, D66 en DENK-PGenR nadrukkelijk kiezen voor extra investeringen in sociale voorzieningen, duurzaamheid en preventie, leggen VVD, CDA, Rijswijks Belang en Beter voor Rijswijk meer nadruk op uitvoering, veiligheid, bereikbaarheid en financieel verantwoord bestuur. Forum voor Democratie kiest voor een kleinere en neutralere overheid met lagere lasten voor inwoners, terwijl Wij. Rijswijk vooral inzet op praktische oplossingen die inwoners direct merken in hun eigen wijk.

De behandeling van de begroting later dit jaar zal moeten uitwijzen welke voorstellen daadwerkelijk worden overgenomen en welke politieke keuzes uiteindelijk de koers van Rijswijk voor de komende jaren bepalen.