Christelijke bewoners AZC Rijswijk voelen zich ongelijk behandeld

Vier Iraanse christelijke bewoners van het AZC aan de Lange Kleiweg in Rijswijk zeggen dat zij zich anders behandeld voelen dan islamitische medebewoners. Volgens hen worden klachten minder serieus genomen en krijgen sommige islamitische bewoners meer ruimte.

Klachten bij het COA
De bewoners hebben meerdere keren geklaagd bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Omroep West zag documenten over klachten en disciplinaire maatregelen binnen het azc. Een van de bewoners diende begin juni een formele klacht in. Hij voelde zich niet gehoord over de meldplicht op de locatie. Vanwege de zorg voor zijn baby vroeg hij om meer flexibiliteit, maar volgens hem kreeg hij die niet. Ook noemt hij andere situaties. Zo mocht hij tijdens warme dagen aanvankelijk geen mobiele airco gebruiken, terwijl COA-medewerkers volgens hem wel in een gekoelde ruimte zaten. Later kreeg hij alsnog toestemming. COA zegt dat het beleid voor elektrische apparaten niet is gewijzigd.

Hond mocht niet blijven
De bewoner zegt dat zijn hond na de verhuizing naar het AZC niet bij het gezin mocht blijven. Volgens hem kreeg hij te horen dat dit niet mogelijk was omdat er ook islamitische bewoners op de locatie woonden. Op zijn formele klacht zegt hij nooit een inhoudelijke reactie te hebben ontvangen. COA stelt dat klachten volgens de klachtenregeling worden behandeld, maar dat veel klachten in de praktijk informeel worden opgelost.

Maatregel na conflict
Een andere zaak gaat over een 77-jarige christelijke bewoonster. Volgens de christelijke bewoners heeft zij ernstige gezondheidsproblemen en kreeg zij na een conflict met een Arabischsprekende medebewoonster een disciplinaire maatregel. Uit documenten die Omroep West inzag blijkt dat COA stelt dat de vrouw een bedtafel met daarop een fles olijfolie heeft omgeduwd. Omdat dit volgens COA tot een onveilige situatie leidde, werd twee weken lang geld ingehouden op haar tegemoetkoming. De vrouw zegt dat het omvallen van de fles een ongeluk was. Volgens de christelijke bewoners werd alleen zij bestraft en de andere betrokken bewoonster niet.

COA herkent beeld niet
De bewoners zien de verschillende gebeurtenissen als onderdeel van een patroon. Volgens hen worden christelijke bewoners minder gehoord en worden klachten of incidenten anders beoordeeld dan vergelijkbare situaties met islamitische of Arabischsprekende bewoners. COA wil vanwege privacyregels niet ingaan op individuele zaken. Wel zegt de organisatie dat signalen zorgvuldig worden onderzocht en maatregelen volgens vaste procedures worden opgelegd. Volgens de bewoners speelt taal mogelijk een rol. Sommige COA-medewerkers spreken Arabisch en hebben volgens hen dezelfde culturele achtergrond als een deel van de bewoners, waardoor gemakkelijker contact ontstaat. COA bevestigt dat sommige medewerkers Arabisch spreken, maar herkent het beeld van ongelijke behandeling op basis van taal, afkomst of religie niet. “Azc Rijswijk herkent het beeld niet dat bewoners op basis van religie, afkomst of taal ongelijk worden behandeld”, laat een woordvoerder weten.

Vijftien klachten
Volgens COA gelden voor alle bewoners dezelfde regels. Medewerkers krijgen trainingen over professioneel handelen en werkhouding. De afdeling Juridische Zaken registreerde in 2025 en 2026 vijftien klachten over de locatie Rijswijk. Zes klachten werden via bemiddeling opgelost, drie zijn nog in behandeling en twee vielen onder een aparte bezwaarprocedure. In vier andere zaken volgde geen verdere reactie van de klager.

Ook meldingen uit andere azc’s
Volgens Stichting Gave, een organisatie die christelijke asielzoekers ondersteunt, staan de signalen uit Rijswijk niet op zichzelf. De stichting ontvangt via haar meldpunt al jaren meldingen van christelijke asielzoekers die zich onveilig voelen of het idee hebben minder gehoord te worden. De organisatie benadrukt dat iedere melding afzonderlijk moet worden onderzocht en dat niet automatisch sprake is van discriminatie. Toch zegt Stichting Gave een terugkerend verschil te zien tussen het beleid van COA en de manier waarop bewoners dat beleid op individuele locaties ervaren.

Ombudsman ziet zorgen
Ook de Nationale Ombudsman maakt zich zorgen over de behandeling van klachten binnen de asielopvang. De Ombudsman ontving geen klachten over het azc in Rijswijk, maar kent wel signalen van bewoners die geen inhoudelijke reactie op hun klacht krijgen. Ook zijn er bewoners die bang zijn dat klagen gevolgen kan hebben voor hun verblijf, overplaatsing of voorzieningen. “Een formele klacht onbeantwoord laten, past niet bij behoorlijke klachtbehandeling”, schrijft de Ombudsman. COA zegt de afgelopen jaren stappen te hebben gezet om de klachtbehandeling te verbeteren. De organisatie overlegt daarover regelmatig met de Nationale Ombudsman, die bevestigt dat hierover contact is.

De signalen uit Rijswijk bewijzen niet dat sprake is van discriminatie. COA weerspreekt de beschuldigingen en zegt dat alle bewoners gelijk worden behandeld, terwijl de christelijke bewoners en Stichting Gave zeggen dat zij die gelijkheid in de praktijk niet altijd ervaren.