Pijnacker-Nootdorp haalt doelen huisvesting arbeidsmigranten en vergunninghouders niet

De gemeente Pijnacker-Nootdorp slaagt er onvoldoende in om arbeidsmigranten en vergunninghouders te huisvesten. De gestelde doelen worden niet gehaald en het huidige beleid levert te weinig nieuwe woonruimte op. Dat concludeert de Rekenkamer Pijnacker-Nootdorp na onderzoek naar de huisvesting van beide groepen.

Voor de huisvesting van arbeidsmigranten heeft de gemeente weliswaar beleid opgesteld, maar sinds de vaststelling van de woonvisie zijn er geen nieuwe huisvestingslocaties gerealiseerd. Daardoor zijn arbeidsmigranten nog altijd grotendeels aangewezen op de reguliere woningmarkt.

Actievere houding
Volgens de rekenkamer zou het college een actievere rol moeten spelen. Het huidige beleid is vooral gericht op het toetsen van initiatieven en het handhaven van de regels. Het college zou zich volgens de onderzoekers meer moeten inzetten voor het vinden van nieuwe locaties. Ook sluiten de huidige regels niet altijd goed aan op de praktijk. Zo werken arbeidsmigranten niet alleen in de glastuinbouw en verblijven zij soms langer in de gemeente dan in het beleid wordt verondersteld. De rekenkamer adviseert daarom ook om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren.

Achterstand bij vergunninghouders
Ook bij de huisvesting van vergunninghouders, asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen, loopt de gemeente achter. Gemeenten krijgen vanuit het Rijk ieder halfjaar een taakstelling voor het aantal vergunninghouders dat zij moeten huisvesten. Pijnacker-Nootdorp heeft die taakstelling de afgelopen jaren niet gehaald. Alleen in 2022 lukte het om voldoende vergunninghouders van woonruimte te voorzien.
Een belangrijke oorzaak is volgens de rekenkamer het beperkte aantal beschikbare sociale huurwoningen. Hoewel de gemeente verschillende middelen inzet om vergunninghouders aan woonruimte te helpen, heeft dat tot nu toe niet voldoende resultaat opgeleverd.

Meer sociale huur, maar effect duurt jaren
De gemeente zet inmiddels in op uitbreiding van de sociale huurvoorraad. In de huidige woningbouwplannen bestaat ruim een derde van de woningen uit sociale huur. Daar profiteren uiteindelijk niet alleen vergunninghouders, maar ook andere woningzoekenden van. Het probleem is dat de bouw van nieuwe woningen tijd kost. Volgens de rekenkamer blijven daarom op korte termijn tijdelijke oplossingen nodig om vergunninghouders te kunnen huisvesten. De onderzoekers adviseren de gemeente daarnaast om de bouw van betaalbare woningen te versnellen, intensiever samen te werken met andere gemeenten in de regio en beter gebruik te maken van subsidies en andere regelingen van onder meer het Rijk en de provincie.

College moet actiever worden
De rode draad in het onderzoek is dat het college meer initiatief kan nemen. Vooral bij arbeidsmigranten zou de gemeente niet alleen moeten wachten op initiatieven uit de markt, maar zelf actiever moeten zoeken naar mogelijkheden voor huisvesting.

Voor vergunninghouders ligt een belangrijk deel van de oplossing bij het vergroten van het woningaanbod. Omdat dat niet van vandaag op morgen is geregeld, zullen volgens de rekenkamer voorlopig ook tijdelijke oplossingen nodig blijven.

Het onderzoek werd in opdracht van de Rekenkamer Pijnacker-Nootdorp uitgevoerd door onderzoeksbureau Stec. Hiervoor werden gemeentelijke documenten onderzocht en gesprekken gevoerd met onder anderen ambtenaren, bestuurders, woningcorporaties, de provincie en marktpartijen. Ook is gekeken naar het aantal arbeidsmigranten dat in Pijnacker-Nootdorp woont.