Minister Letschert bezoekt apenonderzoekscentrum en spreekt over toekomst van dierproeven

Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft donderdag een bezoek gebracht aan het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk. Ze sprak daar met onderzoekers over dierproeven, onderzoek zonder dieren en het belang van het behouden van kennis en onderzoeksfaciliteiten.

Onderzoek zonder dieren
Letschert begon haar bezoek in de laboratoria van het BPRC. Daar kreeg ze uitleg over organoïden. Dat zijn kleine stukjes gekweekte cellen waarmee processen in het lichaam kunnen worden nagebootst. Het BPRC onderzoekt manieren om steeds meer onderzoek zonder dieren te doen. Magdalena Lorenowicz, hoofd van de groep Advanced In Vitro Modelling Systems, vertelde dat nieuwe ontwikkelingen tijd kosten. “We moeten kleine stapjes waarderen”, antwoordde zij op de vraag van de minister of het niet moeilijk is om die langzame vooruitgang te accepteren.

Rondleiding langs de apen
Daarna bezocht Letschert de apenkolonie. Hoogleraar Jan Langermans vertelde over de groepen waarin de apen leven, hun verblijf en de manieren waarop voor afwisseling en een goede leefomgeving wordt gezorgd. Nelleke Verhave, voorzitter van de Dierexperimentencommissie van het BPRC, legde uit hoe wordt gekeken of een onderzoek met dieren nodig is. Daarbij staan de 3 V’s centraal: vervanging, vermindering en verfijning van dierproeven. Ook dierenarts Annemiek Maaskant vertelde over de medische zorg voor de dieren. Daarnaast doet zij onderzoek naar manieren om het welzijn van de apen verder te verbeteren.

Belang van onderzoek
Een belangrijk onderwerp tijdens het bezoek was de voorbereiding op nieuwe pandemieën. Volgens het BPRC is het belangrijk dat kennis, medewerkers en onderzoeksfaciliteiten al klaarstaan voordat een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt. De coronapandemie is daar een voorbeeld van. Omdat het BPRC al de juiste kennis, medewerkers en faciliteiten had, kon het snel onderzoek doen naar het coronavirus. Zo werd onder meer de werking van het Janssen-vaccin onderzocht.

Nieuwe onderzoeksmethoden
De onderzoekers lieten ook zien hoe nieuwe onderzoeksmethoden worden gecombineerd met onderzoek bij dieren. Zo worden 2D- en 3D-modellen van levercellen gebruikt om mogelijke medicijnen eerst te onderzoeken. Ook bij onderzoek naar long covid worden verschillende methoden gebruikt. Met speciale scans kunnen onderzoekers veranderingen in het lichaam tijdens en na een infectie volgen. Deze resultaten kunnen vervolgens worden vergeleken met scans van mensen met long covid.

‘Niet afbreken voordat het kan’
De minister wil dat er sneller nieuwe onderzoeksmethoden komen waarvoor geen dieren nodig zijn. Tegelijkertijd vindt ze het niet verantwoord om bestaande onderzoeksfaciliteiten af te bouwen voordat nieuwe methoden dezelfde belangrijke informatie kunnen geven. Volgens het BPRC is het daarom belangrijk om verschillende onderzoeksmethoden te blijven combineren. Nieuwe modellen worden gebruikt als dat mogelijk is, terwijl onderzoek in een compleet lichaam soms nodig blijft voor ingewikkelde onderzoeksvragen.

‘Dat is niks om je voor te schamen’
Tijdens het bezoek werd ook gesproken over de medewerkers van het BPRC. Volgens directeur Merel Langelaar vertellen sommige medewerkers niet aan anderen waar ze werken en krijgen medewerkers soms te maken met bedreigingen. Letschert sprak haar steun uit voor de medewerkers. “Wat ik hier heb gezien, is hoe ongelooflijk zorgvuldig jullie je werk doen”, zei ze. Over bedreigingen was ze duidelijk: “Daar ga ik keihard voor staan.”

Volgens de minister hoeven medewerkers zich niet te schamen voor hun werk. “Dat is niks om je voor te schamen.”