Wij. Rijswijk stapt uit coalitie na lang debat over vertrek wethouder Finke uit partij

Wij. Rijswijk stapt uit de Rijswijkse coalitie. Fractievoorzitter Danny van Dam maakte dat donderdagavond bekend na een lang en fel debat over de positie van wethouder Jaap Finke. De andere coalitiepartijen reageren verbaasd op het vertrek. Wij. Rijswijk blijft het coalitieakkoord inhoudelijk nog wel steunen.

De coalitie kan ondanks het vertrek van Wij. met een meerderheid verder. Fractievoorzitter Tinus Kaffa bevestigde eerder deze week aan onze redactie dat zijn partij het coalitieakkoord onvoorwaardelijk steunt. Daarmee beschikt de coalitie over 17 van de 33 stemmen in de gemeenteraad.

Motie van wantrouwen
Aanleiding voor het debat was een motie van wantrouwen van Wij. Rijswijk tegen wethouder Jaap Finke. Finke verliet onlangs de partij die hem vier maanden geleden als wethouder voordroeg, maar besloot als onafhankelijk wethouder door te gaan. Wij. vindt dat daarmee de politieke vertrouwensrelatie is verdwenen. De partij stelt bovendien dat het handelen van Finke nog steeds op Wij. kan afstralen, terwijl de partij geen invloed meer op hem heeft.

De kwestie speelt tegen de achtergrond van grote onrust binnen Wij. Rijswijk. In korte tijd vertrokken vier mensen uit de top van de partij.

Drie oplossingen op tafel
Van Dam benadrukte tijdens het debat dat Wij. nog steeds achter het coalitieakkoord staat. De partij legde naar eigen zeggen drie oplossingen voor: Finke vervangen door een nieuwe wethouder van Wij., gezamenlijk iemand van buiten zoeken of de taken van Finke verdelen over de andere wethouders. In dat laatste geval zou Wij. afzien van een eigen wethouder. Volgens Van Dam gingen de andere coalitiepartijen op geen van deze voorstellen inhoudelijk in.

‘Interne problemen geen reden voor wantrouwen’
De andere coalitiepartijen bleven juist achter Finke staan. Rijswijks Belang vindt dat interne partijproblemen geen bestuurlijke grond zijn voor een motie van wantrouwen. Die problemen moeten volgens Annemie Koegler binnen Wij. worden opgelost en niet in de raad, “en zeker niet over de rug van een wethouder”. Haar fractie kijkt naar de inzet, kennis en bestuurlijke bijdrage van Finke en ziet geen reden het vertrouwen in hem op te zeggen.

Ook Beter voor Rijswijk sprak het volledige vertrouwen in Finke uit en benadrukte het belang van rust, stabiliteit en goed bestuur. De Rijswijkse VVD noemde de motie een “motie van intern wantrouwen” en vindt dat Wij. zijn eigen problemen tot een probleem van de stad maakt. Ook het CDA blijft achter Finke staan.

D66: ‘Hou op met dit gedoe onderling’
D66 wilde nog geen oordeel geven over het functioneren van Finke, maar was wel hard over de manier waarop de politieke crisis is verlopen. Fractievoorzitter Sandra van de Waard wees erop dat raadsleden veel informatie via Facebook en de media moesten vernemen. “Hou op met dit gedoe onderling. Wees zuinig op onze democratie en de rol van de raad”, hield Van de Waard de partijen voor.

Ook PRO Rijswijk uitte zorgen. De partij zei dat het vertrouwen in het college begon te wankelen en vroeg om duidelijkheid over de bestuurlijke situatie en de informatievoorziening aan de gemeenteraad.

Finke was bereid op te stappen
Finke benadrukte zelf dat hij door de gemeenteraad is benoemd en niet door Wij. Rijswijk. Aan zijn vertrek uit de partij ligt volgens hem een fundamenteel verschil van inzicht over de manier van samenwerken ten grondslag.

De wethouder maakte ook bekend dat hij bereid was zijn ontslagbrief in te dienen. De overige coalitiepartijen vroegen hem echter door te gaan en spraken expliciet hun vertrouwen in hem uit.

Finke blijft achter het coalitieakkoord staan. “Het is ook mijn handtekening. En afspraak is afspraak.” Als een meerderheid van de gemeenteraad het vertrouwen in hem zou opzeggen, zou hij direct zijn ontslag indienen. Zo niet, dan gaat hij door: “En anders, moedig voorwaarts.”

Breuk na schorsing
Ook tijdens een schorsing kwamen de partijen niet dichter bij elkaar. Volgens Van Dam werd geen van de drie voorstellen van Wij. geaccepteerd. De andere coalitiepartijen kiezen er volgens hem voor met Finke verder te gaan, zonder Wij. een werkbare positie binnen de coalitie te bieden.

Van Dam wil kritisch kunnen blijven
Volgens Wij. speelde daarbij meer dan alleen de positie van Finke. De partij zegt dat het binnen de coalitie steeds moeilijker werd om kritisch vragen te stellen. Als voorbeeld noemt Wij. het AZC in de Plaspoelpolder. De partij wilde raadsvragen stellen over de gevolgen van een sluiting en over de vraag hoe Rijswijk daarna aan de wettelijke opvangtaak moet voldoen. Volgens Wij. werd dat binnen de coalitie niet geaccepteerd.

“Wij vinden het onacceptabel als een coalitie het onmogelijk maakt om als raadslid vragen te stellen over belangrijke onderwerpen”, aldus Van Dam. “Juist bij een gevoelig dossier als het AZC wilden wij weten wat de gevolgen zijn voor Rijswijk en onze inwoners.”

Wij. wijst erop dat in het coalitieakkoord naast het sluiten van het AZC ook is afgesproken dat Rijswijk alleen doet wat de wet voorschrijft. Volgens de partij is onvoldoende duidelijk wat een sluiting betekent voor eventuele opvang op een andere locatie en welke kosten daarmee zijn gemoeid.

Wij. stapt uit coalitie
De situatie rond Finke en de onvrede over de ruimte om binnen de coalitie kritisch te zijn, vormden volgens Wij. uiteindelijk een breekpunt. Van Dam verweet de vier andere coalitiepartijen niet serieus over de voorstellen van Wij. te willen praten. Volgens hem werd het daardoor onmogelijk om nog bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen. Daarop trok hij de conclusie en stapte zijn partij uit de coalitie: “Wij. Rijswijk is geen onderdeel meer van deze coalitie.”

Motie van treurnis
De motie van wantrouwen tegen wethouder Jaap Finke werd uiteindelijk niet in stemming gebracht. PRO Rijswijk, D66 Rijswijk, DENK/PGenR en Wij. Rijswijk dienden wel gezamenlijk een motie van treurnis in. Daarin spreken de partijen hun onvrede uit over de ontstane bestuurlijke situatie, de gebrekkige informatie aan de gemeenteraad en de onduidelijkheid over de stabiliteit en samenstelling van het gemeentebestuur.

Transparant communiceren
De partijen roepen met de motie het college en de coalitie op om voortaan open en transparant te communiceren, de raad tijdig en volledig te informeren en duidelijkheid te geven over de verdere samenwerking.

De stemming over de motie eindigde in 16 stemmen voor en 16 stemmen tegen. Daardoor moet tijdens de volgende raadsvergadering opnieuw over de motie worden gestemd.