In de naoorlogse jaren veranderde de positie van vrouwen in Nederland ingrijpend. Nieuwe kansen dienden zich aan, maar traditionele verwachtingen bleven hardnekkig bestaan. Een bijzondere rol in die overgangstijd was weggelegd voor de Marva’s: vrouwen die dienstnamen bij de marine. Eén van hen is de inmiddels 93-jarige Riet Scheffers uit Rijswijk. Haar levensverhaal maakt deel uit van het boek ‘Zij durft’ van Amy van Son, waarin 32 vrouwen vertellen over hun ervaringen bij de marine.
Overhandiging bij de burgemeester
Riet Scheffers bezocht onlangs samen met de Rijswijkse dichter Rick van der Rest burgemeester Huri Sahin. Van der Rest schreef het slotgedicht in ‘Zij durft.’ Tijdens een theevisite in het stadhuis overhandigden zij de burgemeester een exemplaar van het boek. Het gesprek ging niet alleen over de ontwikkeling van de positie van vrouwen binnen de marine, maar ook over bredere maatschappelijke veranderingen, en over de ongelijkheden die tot op de dag van vandaag bestaan.
‘Ik wilde mijn vleugels uitslaan’
Voor Scheffers betekende haar tijd als Marva vooral vrijheid. “Ik vluchtte eigenlijk weg van thuis. Ik wilde mijn vleugels uitslaan, zo net na de oorlog,” vertelt ze. In 1953 was ze twintig jaar oud en botste ze regelmatig met haar ouders. Ze had een vriendje en duidelijke ideeën over haar toekomst, maar haar vader zag dat anders. Bovendien was ze als twintigjarige nog minderjarig en afhankelijk van ouderlijke toestemming.
Een wervingsposter van het ministerie van Marine bracht de doorslag. Scheffers vroeg een inschrijfformulier aan, maar dat moest door haar vader worden ondertekend. “Dat was spannend. Na weer een ruzie legde ik hem het formulier voor en zei: ‘Nou, teken dan.’” Na de keuring werd ze goedgekeurd en in 1953 begon ze te werken in Amsterdam en Den Haag.
Leven als Marva
De Marva’s woonden samen op kazernes of in speciale Marvahuizen, met een vrouwelijke portier. Het leven was strikt gereguleerd, maar bood ook kameraadschap en zelfstandigheid. Na twee jaar nam Scheffers afscheid van de marine om te trouwen. Stoppen met werken na het huwelijk was in die tijd vanzelfsprekend en maatschappelijk geaccepteerd.
Saamhorigheid voor het leven
Toen haar kinderen later groter waren, keerde Scheffers terug bij de marine als vrijwilliger. Ze zette zich jarenlang in voor de Marva-vereniging, werkte mee aan het contactblad en was regiovertegenwoordiger voor Zuid-Holland. Ook liep ze twaalf keer mee in het defilé tijdens Veteranendag. Tot op hoge leeftijd blijft ze betrokken bij bijeenkomsten, reünies en de jaarlijkse nieuwjaarsborrel, en helpt ze nog steeds bij het nakijken van het verenigingsblad.
Wat haar het meest is bijgebleven, is de onderlinge saamhorigheid. “Je deelt lief en leed met elkaar,” zegt ze. Nog altijd spreekt ze regelmatig af met een groepje van twaalf Marva’s uit haar begintijd. “Je herkent elkaars verhalen. Je weet wat je samen hebt meegemaakt. Ik had er geen dag van willen missen.”